در طول دو سال گذشته، هوش مصنوعی مولد تصورات ما را از معنای هوش، آنچه که هوش مصنوعی می‌تواند و نمی‌تواند انجام دهد و جایگاه ما در کیهان را در هم شکست. سفری دو هزار ساله از ارسطو تا امروز در لحظه ای به اوج خود می رسد که در نهایت استثنایی بودن بشر به چالش کشیده می شود. موانع بر سر راه تفکر انسان که مردم آن را بین هوش مصنوعی و تفکر می دیدند کماکان در حال سقوط هستند و با آن تلاش های جدیدی برای تعریف مجدد هوش مصنوعی صورت می گیرد.
در یک مقاله برجسته در سال 2017 ارسطو چگونه کامپیوتر را خلق کردکریس دیکسون استدلال می کند که
تاریخ کامپیوترها اغلب به عنوان تاریخ اشیا گفته می شود، از چرتکه گرفته تا موتور بابیج تا ماشین های رمز شکن جنگ جهانی دوم. در واقع، بهتر است به عنوان تاریخچه ایده‌ها، عمدتاً ایده‌هایی که از منطق ریاضی بیرون آمده‌اند، درک شود، رشته‌ای مبهم و مذهبی که برای اولین بار در قرن نوزدهم توسعه یافت. منطق ریاضی توسط فیلسوف-ریاضیدانان، به ویژه جورج بول و گوتلوب فرگه، که خود از رویای لایب نیتس در مورد یک “زبان مفهومی” جهانی و سیستم منطقی باستانی ارسطو الهام گرفته بودند، پیشگام بود.
بالاخره ارسطو بود پدر منطقو منطق در گزاره های صدق گنجانده شده است، به همین دلیل است که مقادیر منطق بولی “درست” و “نادرست” نامیده می شوند. کلود شانون بعداً متوجه شد که “حقیقت” و “کذب” که با 1 و 0 نشان داده می شوند، می توانند در یک مدار وجود داشته باشند، مداری که یا باز یا بسته است:
راه دیگری برای توصیف دستاورد شانون این است که او اولین کسی بود که بین لایه های منطقی و فیزیکی رایانه ها تمایز قائل شد. (این تمایز آنقدر برای علم کامپیوتر اساسی شده است که ممکن است برای خوانندگان مدرن تعجب آور به نظر برسد که در آن زمان چقدر روشنگر بود – یادآور این ضرب المثل که “فلسفه یک قرن عقل سلیم قرن بعدی است.”)
هزاران سال پس از اختراع منطق ارسطو، کامپیوتر متولد شد و منطق واقعیت فیزیکی را ترک کرد. تاریخچه کامپیوتر، ماشین فکر، عمدتاً به عنوان انتقال وظایف محاسباتی از انسان به ماشین ها تلقی می شود. در واقع، به همین دلیل است که رایانه‌ها را رایانه می‌نامند: در نام ذاتی این فرض وجود دارد که رایانه‌ها دستیار محاسباتی هستند.
در واقع، مردی که اصطلاح هوش مصنوعی را ابداع کرد، جان مک کارتی، مشاهده شده تعریف “هوش مصنوعی” با یادگیری ماشین ها برای انجام کارهای جدید تغییر کرده است. وقتی اسطوره شطرنج، گری کاسپاروف توسط دیپ بلو شکست خورداین دستاورد برجسته هوش مصنوعی بود، با این حال امروز هیچ کس فکر نمی کند که بازی با استوکفیش یا کومودو یا کومودو را با «AI» ارتباطی داشته باشد، بلکه فقط «محاسبات» است. اگر اتفاق نظر وجود داشت، این بود که هوش مصنوعی در وظایف محاسباتی شرکت خواهد کرد. این امر فضای بزرگی را برای شکوفایی انسان در دنیای هوش مصنوعی ایجاد کرد. نه تنها این، بلکه برخی از محققان، مانند داگلاس هافستاتر، نویسنده کتاب نمادین گودل، اشر، باخ را متقاعد کرده است که هوش مصنوعی چیزی جز برازش منحنی شکوهمند نیست و هرگز به فکر کردن به معنای معنادار نزدیک نخواهد شد. . مقاله او، “کم عمقی مترجم گوگل”، شاید بهترین نمونه از این نوع تفکر باشد. در آن، او استدلال می کند که در حالی که ابزارهای ترجمه هوش مصنوعی می توانند نتایج ابتدایی را انجام دهند وظایف ترجمه، آنها نمی توانند درک ظریف و خلاقانه زبانی را که به یک مترجم انسانی تعلق دارد، تکرار کنند:
همه چیز در مورد پردازش فوق سریع تکه های متن است، نه فکر کردن یا تصور کردن، به خاطر سپردن یا درک کردن. حتی این کلمات را هم نمی داند ایستادن در مورد چیزها”.
حق با او بود: ابزارهای ترجمه هوش مصنوعی فکر نمی کنند، تصور نمی کنند، به خاطر می آورند یا درک نمی کنند و نمی دانند که کلمات به معنای چیزهایی هستند. با این حال، این مهم نبود. آنچه هافستادتر در مورد ابزارهای ترجمه هوش مصنوعی گفت در مورد هوش مصنوعی مولد نیز صادق است. همانطور که استیون ولفرام در مقاله خود توضیح می دهد، “ChatGPT چه می کند … و چرا کار می کند؟”موفقیت ChatGPT، تقریباً یک پیش‌بینی آماری است. با این حال، ChatGPT واقعا خلاقانه است. در واقع، شما می‌توانید استدلال کنید که توانایی او در ایجاد توهم گویای توانایی او در خلاقیت است. نتیجه این است که یا مردم سعی کرده‌اند محدودیت‌های تفکر واقعی بشری را دوباره تعریف کنند، یا پیشنهاد کنند که شاید آنچه ما مدت‌هاست آن را خاص می‌دانستیم واقعاً پیش پا افتاده باشد.
اولین روند این است که می گوید، خوب، بنابراین هوش مصنوعی می تواند همه این کارها را انجام دهد، اما هنوز هم در همدلی وحشتناک است، در تفکر علّی، و حتی خلاقیت او متکی به تشویق انسان است. برای من، این کافی نیست، زیرا می‌توان استدلال کرد که انسان‌ها همیشه موانعی را در مقابل آنچه فکر می‌کنند هوش مصنوعی می‌تواند انجام دهد، قرار داده‌اند، و هوش مصنوعی به افزایش این موانع ادامه می‌دهد. در واقع، خود هافستاتر از دیدن موانع پیشرفت به سمت پیشرفت حرکت کرد گفتن،
زمانی که برخی از اساسی‌ترین باورهای شما در مورد جهان شروع به فروپاشی می‌کنند، تجربه‌ای بسیار دردناک است. و به خصوص وقتی فکر می کنید که انسان ها به زودی گرفتار خواهند شد.
اگر هوش مصنوعی مولد بتواند خلق کند، چه دروغ گفتن یا ساختن تبلیغات یا نوشتن شعر یا نقاشی یک منظره، در بخشی اساسی از آنچه ما را انسان می سازد شرکت می کند. اینکه او این کارها را در سطح پایه انجام می دهد بی معنی است: انسان هایی هستند که در این کارها نیز بد هستند. هوش مصنوعی مولد همه را وادار کرده است که به معنای انسان بودن تجدید نظر کنند. با انجام این کار، ما مجبوریم بپرسیم که این چه معنایی برای آینده بشریت دارد. زمانی که AlphaGo گوگل بزرگترین بازیکن Go جهان، Ke Jie را شکست داد، حرکات خود را “خداگونه” نامید. ممکن است زمانی فرا برسد که رمانی بخوانیم، فیلمی ببینیم یا به موسیقی گوش دهیم که شبیه به الهی است. با تمام خرد بشری که در اختیار دارد، هوش مصنوعی در حال حاضر به قدری خوب است که در برخی مناطق تصور اینکه انسان ها درک خوبی از آنچه انجام می دهد دشوار است.
این واقعیت باعث می‌شود دومین واکنش متداول به هوش مصنوعی مولد خنده‌دار به نظر برسد: شاید نوشتن مقاله و ساختن هنر آنقدرها هم که همیشه تصور می‌کردیم سخت نباشد؟ ما تصور می‌کردیم که انجام این کارها سخت است، هوش مصنوعی هرگز نمی‌تواند به آن نزدیک شود، و اکنون ناامیدانه در تلاش هستیم تا موانع خیالی بیشتری برای آنچه که هوش مصنوعی می‌تواند انجام دهد ایجاد کنیم. شاید این پایان استثنایی بودن بشر باشد.
